1. Màng trước võng mạc là gì?

Màng trước võng mạc (Epiretinal Membrane – ERM) là một lớp mô mỏng, bán trong suốt, phát triển bất thường trên bề mặt võng mạc, đặc biệt ở vùng hoàng điểm. Khi lớp màng này co kéo, nó gây biến dạng võng mạc, làm bệnh nhân nhìn mờ, méo hình, giảm khả năng đọc sách hay nhận diện khuôn mặt.

Tình trạng này thường gặp ở người trung niên và cao tuổi, đặc biệt là những người có tiền sử bệnh lý võng mạc do tiểu đường, tắc tĩnh mạch võng mạc, sau phẫu thuật mắt hoặc chấn thương nhãn cầu.

Nếu không điều trị, màng trước võng mạc có thể dày lên, gây biến dạng thị giác nặng hơn và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.

2. Cắt dịch kính bóc màng trước võng mạc là gì?

Phẫu thuật cắt dịch kính bóc màng trước võng mạc là phương pháp vi phẫu hiện đại nhằm loại bỏ lớp màng bất thường bám trên bề mặt võng mạc.

• Cắt dịch kính (Vitrectomy): loại bỏ phần dịch kính đục hoặc kéo dính.

• Bóc màng trước võng mạc: sử dụng kìm vi phẫu tinh vi bóc tách nhẹ nhàng lớp màng gây biến dạng võng mạc.

Kỹ thuật này giúp giải phóng sự co kéo, phục hồi cấu trúc võng mạc, từ đó cải thiện thị lực cho bệnh nhân.

3. Khi nào cần phẫu thuật?

Bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật trong các trường hợp:

• Thị lực giảm đáng kể, ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày.

• Bệnh nhân thấy hình ảnh méo mó, cong vênh (metamorphopsia).

• Có màng trước võng mạc dày, gây biến dạng cấu trúc hoàng điểm trên OCT.

• Các trường hợp đi kèm bệnh lý võng mạc tiểu đường, tắc mạch võng mạc.

Phẫu thuật thường không khẩn cấp ngay lập tức, nhưng nên tiến hành khi thị lực bắt đầu suy giảm để tối ưu khả năng hồi phục.

4. Quy trình cắt dịch kính bóc màng trước võng mạc

Phẫu thuật được thực hiện trong phòng mổ vô khuẩn, với sự hỗ trợ của hệ thống vi phẫu hiện đại.

Bước 1: Chuẩn bị

• Bệnh nhân được gây tê hoặc gây mê tùy trường hợp.

• Sát trùng vùng mắt, đặt kính hiển vi phẫu thuật.

Bước 2: Cắt dịch kính

• Bác sĩ tạo các đường rạch nhỏ (0,5–1mm) trên củng mạc.

• Dùng dụng cụ cắt dịch kính để loại bỏ phần dịch kính bệnh lý, tạo không gian tiếp cận võng mạc.

Bước 3: Bóc màng trước võng mạc

• Sử dụng kìm vi phẫu chuyên dụng gắp và bóc lớp màng bất thường ra khỏi bề mặt võng mạc.

• Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể nhuộm màu (bằng chất nhuộm chuyên biệt) để dễ nhận diện lớp màng.

Bước 4: Hoàn tất phẫu thuật

• Sau khi bóc màng, bác sĩ kiểm tra lại bề mặt võng mạc.

• Có thể bơm khí hoặc dầu silicone để ổn định võng mạc (nếu có tổn thương kèm theo).

• Đóng vết rạch nhỏ, thường không cần khâu.

Thời gian phẫu thuật thường kéo dài từ 60 – 90 phút.

5. Hiệu quả sau phẫu thuật

• Cải thiện thị lực: giúp bệnh nhân nhìn rõ hơn, giảm méo hình.

• Ổn định cấu trúc võng mạc: loại bỏ sự co kéo, giảm nguy cơ biến chứng nặng.

• Nâng cao chất lượng cuộc sống: người bệnh có thể đọc sách, xem tivi, sinh hoạt bình thường trở lại.

Mức độ cải thiện thị lực phụ thuộc vào:

• Thời gian mắc bệnh (phẫu thuật sớm cho kết quả tốt hơn).

• Tình trạng võng mạc trước mổ.

• Có bệnh lý nền kèm theo hay không (như tiểu đường, thoái hóa hoàng điểm).

6. Biến chứng có thể gặp

Dù an toàn, phẫu thuật cắt dịch kính bóc màng trước võng mạc vẫn có một số nguy cơ:

• Xuất huyết dịch kính.

• Bong võng mạc.

• Tăng nhãn áp sau mổ.

• Đục thủy tinh thể tiến triển nhanh hơn.

• Nhiễm trùng (hiếm gặp).

Tỷ lệ biến chứng nặng rất thấp nếu được thực hiện tại các bệnh viện mắt uy tín, với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và thiết bị hiện đại.

7. Chăm sóc sau phẫu thuật

Để quá trình hồi phục thuận lợi, bệnh nhân cần tuân thủ:

• Dùng thuốc kháng sinh, chống viêm, nhỏ mắt theo chỉ định.

• Tránh dụi mắt, giữ vệ sinh sạch sẽ.

• Hạn chế lao động nặng, không cúi gập người trong những tuần đầu.

• Tái khám đúng hẹn để theo dõi võng mạc.

• Nếu có dấu hiệu bất thường (đau nhức, đỏ mắt, giảm thị lực đột ngột), cần đi khám ngay.

Phẫu thuật cắt dịch kính bóc màng trước võng mạc là giải pháp hiệu quả giúp cải thiện thị lực, giảm méo hình và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm cho người bệnh. Việc thăm khám và can thiệp sớm có vai trò quyết định trong việc bảo tồn thị giác.

👉 Nếu bạn hoặc người thân đang gặp tình trạng nhìn mờ, méo mó hình ảnh, hãy đến ngay cơ sở chuyên khoa mắt uy tín để được thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Liên hệ Hotline 0866 084 828 để đặt lịch khám và được hỗ trợ trực tiếp từ đội ngũ bác sĩ nhãn khoa giàu kinh nghiệm.