Bạn bỗng dưng thấy những đốm đen, sợi tóc hoặc vệt mờ trôi lơ lửng trước tầm mắt như những con ruồi nhỏ? Đó chính là hiện tượng “ruồi bay trước mắt”. Mặc dù đa số trường hợp là lành tính do lão hóa, nhưng đôi khi đây lại là “tiếng chuông cảnh báo” cho những bệnh lý võng mạc nghiêm trọng.

1. Hiện tượng ruồi bay trước mắt là gì?

Ruồi bay trước mắt (tên khoa học là Eye Floaters) là tình trạng xuất hiện các tạp chất lơ lửng trong dịch kính (chất gel trong suốt lấp đầy nhãn cầu).

Khi ánh sáng đi vào mắt, các tạp chất này đổ bóng lên võng mạc, tạo ra những hình ảnh mà chúng ta nhìn thấy như:

• Các đốm đen hoặc xám li ti.

• Những sợi dây ngoằn ngoèo như mạng nhện.

• Những vệt mờ như bóng mây trôi.

• Các hình thù này có đặc điểm là: Di động theo hướng liếc mắt và thường rõ nét hơn khi bạn nhìn vào một nền sáng (như bầu trời xanh hoặc tờ giấy trắng).

2. Nguyên nhân gây ra hiện tượng ruồi bay

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, từ sinh lý bình thường đến bệnh lý:

• Lão hóa dịch kính (Phổ biến nhất): Khi chúng ta già đi (thường sau 50 tuổi), dịch kính bắt đầu bị hóa lỏng và co lại. Các sợi collagen bên trong bị vón cục tạo thành các tạp chất gây hiện tượng ruồi bay.

• Cận thị nặng: Người bị cận thị thường có trục nhãn cầu dài hơn bình thường, làm dịch kính thoái hóa sớm hơn.

• Viêm màng bồ đào: Các tế bào viêm giải phóng vào dịch kính tạo thành các vệt mờ.

• Xuất huyết dịch kính: Do chấn thương hoặc biến chứng của bệnh tiểu đường (vỡ mạch máu trong mắt).

• Bong hoặc rách võng mạc: Đây là tình trạng khẩn cấp khi dịch kính co kéo làm rách lớp mô nhạy cảm ở đáy mắt.

3. Ruồi bay trước mắt có nguy hiểm không?

Đa số trường hợp ruồi bay là lành tính và không cần điều trị y tế đặc hiệu. Não bộ sẽ tự thích nghi và dần “lờ” đi những hình ảnh này theo thời gian.

Tuy nhiên, bạn cần đến bệnh viện mắt ngay lập tức nếu gặp các dấu hiệu sau:

1. Số lượng “ruồi” tăng đột ngột: Thấy hàng loạt đốm đen xuất hiện cùng lúc.

2. Chớp sáng (Photopsia): Thấy những vệt sáng lóe lên như tia chớp, ngay cả khi nhắm mắt.

3. Mất tầm nhìn ngoại vi: Thấy bóng tối che khuất một phần tầm nhìn (giống như có tấm màn che).

4. Đau mắt hoặc giảm thị lực nhanh chóng.

4. Cách điều trị và phòng ngừa

Điều trị

• Trường hợp nhẹ: Bác sĩ thường khuyên bạn nên làm quen và sống chung với nó.

• Trường hợp nặng: Nếu ruồi bay quá dày đặc làm cản trở thị lực, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật cắt dịch kính hoặc dùng tia laser để làm tan các đốm đen.

Phòng ngừa và chăm sóc mắt

Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình lão hóa, bạn có thể bảo vệ mắt bằng cách:

• Khám mắt định kỳ: Đặc biệt là người cận thị và người lớn tuổi.

• Dinh dưỡng cho mắt: Bổ sung các chất chống oxy hóa như Lutein, Zeaxanthin và Vitamin A để làm chậm quá trình thoái hóa dịch kính.

• Nghỉ ngơi hợp lý: Áp dụng quy tắc 20-20-20 (nhìn xa 20 feet trong 20 giây sau mỗi 20 phút làm việc).

• Đeo kính râm: Bảo vệ mắt khỏi tia UV khi ra ngoài trời.

Kết luận

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ ruồi bay trước mắt là gì. Đừng quá lo lắng nếu chúng chỉ xuất hiện thưa thớt, nhưng hãy luôn cảnh giác với những thay đổi đột ngột để bảo vệ thị lực của mình một cách tốt nhất.