Cận thị học đường hiện nay không còn là vấn đề hiếm gặp mà đã trở thành tình trạng phổ biến ở nhiều trẻ em, đặc biệt tại khu vực thành thị. Tuy nhiên, điều đáng lo là phần lớn trẻ bị cận không được phát hiện sớm, mà chỉ được đưa đi khám khi thị lực đã giảm khá nhiều. Nguyên nhân không phải vì phụ huynh thiếu quan tâm, mà bởi những dấu hiệu ban đầu thường rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với thói quen sinh hoạt bình thường.

Thực tế cho thấy, không phải trẻ nào nhìn kém cũng biết hoặc chủ động nói với bố mẹ. Khi thị lực giảm dần theo thời gian, trẻ có xu hướng thích nghi với tình trạng nhìn mờ mà không nhận ra sự thay đổi. Nhiều em nghĩ rằng ai cũng nhìn như mình, nên không thấy cần phải nói với người lớn.

Một số trẻ khác dù nhận ra mình nhìn không rõ nhưng lại ngại nói ra vì sợ bị hạn chế xem tivi hoặc sử dụng điện thoại. Điều này khiến tình trạng cận thị tiếp tục tiến triển mà gia đình không hề hay biết.

Ngồi sát tivi hoặc màn hình nhưng ít ai để ý

Một trong những dấu hiệu dễ gặp nhất là trẻ thường ngồi rất gần tivi hoặc màn hình điện thoại, máy tính bảng. Nhiều phụ huynh nghĩ rằng đó chỉ là thói quen hoặc do trẻ thích ngồi gần, nhưng thực tế nhiều trường hợp là do trẻ không nhìn rõ từ xa.

Khi không thấy rõ hình ảnh hoặc chữ trên màn hình, trẻ sẽ tự động tiến lại gần hơn để nhìn rõ. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, phụ huynh nên nghĩ đến khả năng thị lực của trẻ đang gặp vấn đề.

Cúi sát vở khi học bài

Không ít trẻ có thói quen cúi rất sát vào vở khi đọc hoặc viết bài. Khoảng cách giữa mắt và sách quá gần khiến mắt phải điều tiết liên tục, lâu dần làm tăng nguy cơ tăng độ cận.

Nhiều phụ huynh cho rằng trẻ ngồi sai tư thế do lười hoặc chưa được nhắc nhở, nhưng trong một số trường hợp, trẻ phải cúi gần vì nhìn xa hơn thì chữ bị mờ.

Nếu thường xuyên phải nhắc con ngồi thẳng mà trẻ vẫn tiếp tục cúi sát, cha mẹ nên cân nhắc đưa con đi kiểm tra mắt.

Trẻ hay nheo mắt khi nhìn xa

Khi xem bảng trên lớp hoặc nhìn các vật ở xa, trẻ bị cận thường có xu hướng nheo mắt để nhìn rõ hơn. Hành động này giúp hình ảnh tạm thời rõ hơn do giảm lượng ánh sáng vào mắt.

Tuy nhiên, vì hành động này diễn ra tự nhiên nên nhiều người xung quanh không để ý hoặc nghĩ rằng đó chỉ là thói quen bình thường của trẻ.

Nếu phụ huynh thấy con thường xuyên nheo mắt khi nhìn xa hoặc khi xem tivi, đây có thể là dấu hiệu cho thấy trẻ đang gặp khó khăn về thị lực.

Hay dụi mắt và chảy nước mắt khi học

Khi mắt phải điều tiết quá nhiều để nhìn rõ, trẻ có thể cảm thấy mỏi mắt, khó chịu và thường xuyên dụi mắt. Một số trẻ còn có hiện tượng chảy nước mắt khi học hoặc xem màn hình trong thời gian dài.

Dụi mắt liên tục không chỉ gây khó chịu mà còn có thể làm mắt dễ bị kích ứng, đỏ mắt hoặc viêm kết mạc. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh chỉ nghĩ rằng con buồn ngủ hoặc bị bụi bay vào mắt.

Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, cha mẹ nên nghĩ đến việc kiểm tra thị lực cho trẻ.

Trẻ thường kêu đau đầu, mỏi mắt

Một dấu hiệu khác khá phổ biến là trẻ than đau đầu sau giờ học hoặc khi phải tập trung nhìn bảng lâu. Khi mắt phải điều tiết liên tục để nhìn rõ, các cơ quanh mắt bị căng thẳng, gây cảm giác mỏi mắt và đau đầu.

Tuy nhiên, không phải trẻ nào cũng biết diễn đạt cảm giác khó chịu của mình. Một số trẻ chỉ nói rằng thấy mệt hoặc không muốn học tiếp, khiến phụ huynh nghĩ rằng con lười học.

Nếu trẻ thường xuyên mệt mỏi khi học, nguyên nhân có thể không nằm ở sự thiếu tập trung mà do thị lực chưa tốt.

Học tập giảm sút và mất tập trung

Khi không nhìn rõ bảng, trẻ khó theo kịp bài giảng, dẫn đến việc chép bài thiếu hoặc sai. Dần dần, trẻ mất hứng thú học tập và kết quả học tập có thể giảm sút.

Nhiều phụ huynh nghĩ con lười học hoặc mất tập trung, trong khi nguyên nhân thực sự là trẻ không nhìn rõ. Việc này nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến tâm lý và sự tự tin của trẻ trong lớp học.

Cận thị không được phát hiện sớm có thể gây hậu quả gì?

Nếu tình trạng nhìn kém không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, độ cận có thể tăng nhanh trong giai đoạn trẻ đang phát triển. Nhiều trẻ chỉ trong vài năm đã phải thay kính liên tục do độ tăng nhanh.

Cận thị nặng khi trưởng thành không chỉ khiến người bệnh phụ thuộc vào kính mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý võng mạc và các vấn đề thị lực khác về sau.

Do đó, việc phát hiện sớm đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ thị lực lâu dài cho trẻ.

Khám mắt học đường giúp phát hiện sớm và can thiệp kịp thời

Chương trình khám mắt học đường giúp kiểm tra thị lực cho học sinh ngay tại trường, nơi các em học tập mỗi ngày. Nhờ đó, nhiều trường hợp trẻ nhìn kém được phát hiện sớm, trước khi thị lực ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc học.

Sau khi sàng lọc, phụ huynh sẽ nhận được thông tin về tình trạng mắt của con để đưa trẻ đi khám chuyên sâu khi cần. Từ đó, trẻ có thể được đeo kính đúng số hoặc áp dụng các biện pháp kiểm soát cận thị phù hợp.

Chỉ cần một buổi kiểm tra thị lực đơn giản, trẻ đã có thể tránh được nhiều rủi ro cho đôi mắt trong tương lai. Việc quan tâm đến những dấu hiệu nhỏ và kiểm tra mắt định kỳ chính là cách hiệu quả để bảo vệ thị lực cho trẻ ngay từ hôm nay.