Đục thể thủy tinh là gì?

Đục thể thủy tinh (ĐTTT) là tình trạng thủy tinh thể của mắt bị mờ đục, không còn trong suốt như bình thường. Khi đó, ánh sáng đi vào mắt bị cản trở, khiến hình ảnh truyền đến võng mạc trở nên mờ nhòe, giống như nhìn qua một lớp sương mù.

Đục thể thủy tinh là nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu tại Việt Nam, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả bằng phẫu thuật, giúp phục hồi thị lực và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đục thể thủy tinh ảnh hưởng đến thị lực như thế nào?

Khi bị đục thể thủy tinh, người bệnh thường gặp các tình trạng:

• Nhìn mờ, hình ảnh thiếu sắc nét

• Khó đọc sách, xem điện thoại, xem tivi

• Gặp nhiều khó khăn khi lái xe, đặc biệt vào ban đêm

• Khó nhận ra nét mặt, cảm xúc của người đối diện

Hầu hết các trường hợp đục thể thủy tinh tiến triển chậm theo thời gian, nhưng nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây giảm thị lực nghiêm trọng và mù lòa.

Ở giai đoạn sớm, việc tăng ánh sáng hoặc thay kính có thể giúp cải thiện thị lực tạm thời. Tuy nhiên, phẫu thuật thay thể thủy tinh nhân tạo là phương pháp điều trị triệt để duy nhất khi bệnh ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Triệu chứng thường gặp của đục thể thủy tinh

Các dấu hiệu và triệu chứng đục thể thủy tinh bao gồm:

• Nhìn mờ như có màn sương che trước mắt

• Thị lực giảm rõ rệt vào buổi tối

• Nhạy cảm với ánh sáng, dễ bị chói, lóa

• Cần ánh sáng mạnh hơn để đọc sách hoặc sinh hoạt

• Thấy quầng sáng quanh bóng đèn

• Phải thay kính thường xuyên do độ thay đổi nhanh

• Có thể nhìn đôi ở một bên mắt

Ở giai đoạn đầu, triệu chứng có thể nhẹ và khó nhận biết. Khi vùng đục lan rộng và che khuất đường đi của ánh sáng, thị lực sẽ giảm rõ rệt hơn.

Khi nào cần đi khám bác sĩ nhãn khoa?

Bạn nên đi khám mắt sớm khi nhận thấy:

• Thị lực suy giảm dần hoặc đột ngột

• Nhìn đôi, nhìn chớp lóe

• Đau nhức mắt, đau đầu kèm mờ mắt

Những dấu hiệu này có thể liên quan đến đục thể thủy tinh hoặc các bệnh lý nguy hiểm khác như glôcôm, bệnh võng mạc cần được xử trí kịp thời.

Nguyên nhân gây đục thể thủy tinh

Phần lớn các trường hợp đục thể thủy tinh liên quan đến:

• Tuổi già (lão hóa tự nhiên của thể thủy tinh)

• Chấn thương mắt

Ngoài ra, một số yếu tố có thể làm đẩy nhanh quá trình đục thể thủy tinh:

• Đái tháo đường

• Sử dụng corticoid kéo dài

• Tiền sử phẫu thuật mắt

• Đục thể thủy tinh bẩm sinh

Đục thể thủy tinh hình thành như thế nào?

Thể thủy tinh là một thấu kính trong suốt nằm sau mống mắt, có nhiệm vụ hội tụ ánh sáng lên võng mạc để tạo hình ảnh rõ nét.

Theo thời gian, quá trình lão hóa và các bệnh lý khiến:

• Cấu trúc protein của thể thủy tinh bị biến đổi

• Các sợi protein vón cục, tạo thành vùng mờ

• Ánh sáng không thể xuyên qua bình thường

Hệ quả là hình ảnh đến võng mạc bị mờ nhòe, làm thị lực suy giảm dần. Đục thể thủy tinh có thể xảy ra ở cả hai mắt nhưng mức độ không đồng đều.

Các loại đục thể thủy tinh thường gặp

1. Đục nhân thể thủy tinh

• Thể thủy tinh cứng dần, ngả màu vàng hoặc nâu

• Gây giảm thị lực, khó phân biệt màu sắc

• Tiến triển chậm theo thời gian

2. Đục thể thủy tinh vùng vỏ

• Xuất hiện các đám đục hình chêm ở rìa

• Dần lan vào trung tâm, cản trở ánh sáng

3. Đục thể thủy tinh dưới bao sau

• Thường gây nhìn lóa, giảm thị lực khi ánh sáng mạnh

• Ảnh hưởng nhiều đến việc đọc sách

• Tiến triển nhanh hơn các thể khác

4. Đục thể thủy tinh bẩm sinh

• Xuất hiện ngay từ khi sinh ra hoặc thời thơ ấu

• Có thể liên quan đến di truyền hoặc nhiễm trùng thai kỳ

• Khi ảnh hưởng thị lực, cần phẫu thuật sớm

Các yếu tố nguy cơ gây đục thể thủy tinh

• Tuổi cao

• Đái tháo đường

• Tiếp xúc ánh sáng mạnh, tia UV kéo dài

• Hút thuốc lá

• Béo phì, tăng huyết áp

• Tiền sử chấn thương hoặc viêm mắt

• Dùng corticoid lâu dài

• Lạm dụng rượu bia

Có thể phòng ngừa đục thể thủy tinh không?

Hiện chưa có biện pháp ngăn ngừa hoàn toàn đục thể thủy tinh, tuy nhiên các bác sĩ khuyến cáo:

• Khám mắt định kỳ để phát hiện sớm

• Bỏ thuốc lá

• Kiểm soát tốt bệnh nền như đái tháo đường

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu chất chống oxy hóa

• Đeo kính râm chống tia UV khi ra ngoài

• Hạn chế rượu bia

Điều trị đục thể thủy tinh hiệu quả bằng phẫu thuật

Phẫu thuật đục thể thủy tinh là phương pháp an toàn – hiệu quả – phục hồi thị lực nhanh. Bác sĩ sẽ loại bỏ thể thủy tinh bị đục và thay bằng thể thủy tinh nhân tạo, giúp người bệnh nhìn rõ trở lại và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.