Thoái hóa hoàng điểm tuổi già (Age-related Macular Degeneration – AMD) không còn là bản án “mù lòa” nếu được can thiệp kịp thời. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện từ phác đồ điều trị nội khoa đến các công nghệ laser tiên tiến nhất hiện nay.

1. Thoái hóa hoàng điểm tuổi già là gì? Tại sao cần điều trị sớm?

Hoàng điểm là vùng nhạy cảm nhất của võng mạc, chịu trách nhiệm cho thị lực trung tâm sắc nét. Khi bước sang tuổi 50, quá trình lão hóa có thể khiến hoàng điểm bị tổn thương.

Việc trì hoãn điều trị thoái hóa hoàng điểm có thể dẫn đến những hệ lụy không thể đảo ngược:

• Mất khả năng đọc sách, xem tivi.

• Không thể nhận diện khuôn mặt người thân.

• Gây trầm cảm và tăng nguy cơ té ngã ở người già.

2. Phân loại và Phác đồ điều trị thoái hóa hoàng điểm tuổi già

Tùy vào thể bệnh mà bác sĩ nhãn khoa sẽ chỉ định các phương pháp khác nhau.

2.1. Điều trị thoái hóa hoàng điểm thể khô (AMD thể khô)

Đây là dạng phổ biến nhất (90%). Hiện tại chưa có thuốc điều trị dứt điểm, nhưng mục tiêu chính là ngăn chặn bệnh chuyển sang thể ướt.

• Bổ sung vi chất (Công thức AREDS2): Sử dụng các thực phẩm chức năng chứa $Vitamin C$, $Vitamin E$, $Kẽm$, $Đồng$, $Lutein$ và $Zeaxanthin$.

• Kiểm soát bệnh nền: Ổn định huyết áp và mỡ máu để giảm áp lực lên mạch máu võng mạc.

2.2. Điều trị thoái hóa hoàng điểm thể ướt (AMD thể ướt)

Thể này tuy ít gặp nhưng gây mất thị lực rất nhanh do sự rò rỉ dịch từ các tân mạch.

• Tiêm thuốc kháng VEGF (Anti-VEGF): Các loại thuốc như Ranibizumab (Lucentis), Aflibercept (Eylea) hoặc thế hệ mới nhất Faricimab. Thuốc được tiêm trực tiếp vào buồng dịch kính để làm xẹp các mạch máu bất thường.

• Liệu pháp quang động (PDT): Tiêm thuốc nhạy sáng vào tĩnh mạch, sau đó dùng laser kích hoạt thuốc để tiêu diệt tân mạch.

• Phẫu thuật Laser: Dùng chùm tia năng lượng cao để “hàn” các mạch máu đang chảy máu.

3. Các bước chẩn đoán xác định trước khi điều trị

Để có phác đồ chính xác, bệnh nhân cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu:

1. Chụp cắt lớp quang học võng mạc (OCT): Cung cấp hình ảnh 3D chi tiết các lớp của hoàng điểm.

2. Chụp mạch huỳnh quang: Xác định vị trí và mức độ rò rỉ của mạch máu.

3. Kiểm tra bằng lưới Amsler: Phương pháp đơn giản giúp bệnh nhân tự theo dõi biến dạng hình ảnh tại nhà.

4. Chế độ dinh dưỡng và lối sống hỗ trợ điều trị

Để nâng cao hiệu quả điều trị, người bệnh cần tuân thủ quy tắc “3 không – 3 nên”:

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về điều trị AMD

Hỏi: Tiêm thuốc vào mắt có đau không?

Trả lời: Trước khi tiêm, bác sĩ sẽ gây tê bề mặt bằng thuốc nhỏ mắt chuyên dụng, vì vậy bệnh nhân chỉ cảm thấy áp lực nhẹ, không đau đớn như tưởng tượng.

Hỏi: Bệnh có di truyền không?

Trả lời: Có. Nếu trong gia đình có người mắc AMD, bạn nên đi khám tầm soát định kỳ mỗi 6 tháng.