Cận thị học đường đang trở thành một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến ở trẻ em hiện nay. Không chỉ số lượng trẻ bị cận tăng lên nhanh chóng mà độ cận cũng có xu hướng tăng sớm và tiến triển nhanh hơn so với trước đây. Điều đáng lo là nhiều trẻ chỉ được phát hiện khi thị lực đã giảm khá nhiều, khiến việc kiểm soát độ cận trở nên khó khăn hơn.
Trong bối cảnh đó, khám mắt học đường đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm và kiểm soát cận thị cho học sinh. Đây không chỉ là hoạt động đo thị lực đơn thuần mà còn là bước khởi đầu để xây dựng một chiến lược chăm sóc mắt lâu dài cho trẻ.
Khám mắt học đường – bước sàng lọc quan trọng giúp phát hiện sớm nguy cơ tăng độ
Khác với việc chờ phụ huynh chủ động đưa con đi khám khi có dấu hiệu nhìn mờ, khám mắt học đường giúp sàng lọc thị lực cho học sinh ngay tại trường. Nhờ vậy, những trường hợp trẻ nhìn kém, nhưng chưa biểu hiện rõ ràng, vẫn có thể được phát hiện.
Thông qua kiểm tra thị lực định kỳ, các chuyên viên có thể nhận biết:
Trẻ bắt đầu có dấu hiệu cận thị
Trẻ đã bị cận nhưng chưa đeo kính
Trẻ đeo kính nhưng kính không còn đúng số
Trẻ có nguy cơ tăng độ nhanh
Khi được phát hiện sớm, phụ huynh có thể đưa trẻ đi khám chuyên sâu để đánh giá tình trạng mắt chính xác hơn và áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp.
Điều quan trọng là việc can thiệp càng sớm thì khả năng làm chậm tốc độ tăng độ càng cao, từ đó hạn chế nguy cơ cận nặng khi trưởng thành.
Đeo kính đúng số – nền tảng đầu tiên để kiểm soát cận thị
Sau khi phát hiện trẻ có tật khúc xạ, giải pháp cơ bản nhưng vô cùng quan trọng là đeo kính đúng số.
Khi không nhìn rõ, mắt phải điều tiết liên tục để cố gắng nhìn rõ hình ảnh, khiến độ cận dễ tăng nhanh hơn. Đeo kính đúng số giúp trẻ nhìn rõ bảng, giảm mỏi mắt và hạn chế việc mắt phải làm việc quá sức.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn có tâm lý sợ đeo kính sẽ làm tăng độ nhanh hơn nên trì hoãn việc cho con đeo kính. Thực tế, việc không đeo kính đúng số mới là yếu tố khiến mắt phải điều tiết nhiều hơn và làm độ cận tăng nhanh.
Khám mắt học đường giúp phát hiện sớm những trẻ cần đeo kính, từ đó hạn chế tình trạng nhìn kém kéo dài.
Điều chỉnh thói quen học tập – yếu tố quan trọng trong kiểm soát cận thị
Bên cạnh việc đeo kính, thói quen học tập và sinh hoạt hàng ngày cũng ảnh hưởng lớn đến sự tiến triển của cận thị.
Thông qua chương trình khám mắt học đường, học sinh thường được hướng dẫn các nguyên tắc bảo vệ mắt cơ bản như:
Ngồi học đúng tư thế, giữ lưng thẳng và không cúi sát vở
Giữ khoảng cách từ mắt đến sách vở khoảng 30–35 cm
Nghỉ mắt định kỳ theo nguyên tắc 20–20–20: sau 20 phút học, nhìn xa khoảng 20 feet trong ít nhất 20 giây
Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài liên tục
Đảm bảo ánh sáng học tập đầy đủ
Những thay đổi tưởng chừng nhỏ này nhưng nếu được duy trì đều đặn sẽ giúp giảm áp lực cho mắt và góp phần kiểm soát tốc độ tăng độ cận.
Tăng thời gian hoạt động ngoài trời – yếu tố bảo vệ mắt tự nhiên
Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ dành ít nhất khoảng 2 giờ mỗi ngày để hoạt động ngoài trời có thể giúp giảm nguy cơ tăng độ cận.
Ánh sáng tự nhiên và việc nhìn xa trong không gian rộng giúp mắt được thư giãn, hạn chế tình trạng phải điều tiết liên tục như khi học trong phòng hoặc sử dụng thiết bị điện tử.
Khám mắt học đường thường đi kèm với việc tư vấn cho học sinh và phụ huynh về việc cân bằng thời gian học tập và vui chơi ngoài trời, góp phần tạo thói quen sinh hoạt tốt cho mắt.
Áp dụng các phương pháp kiểm soát cận thị hiện đại khi cần thiết
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể tư vấn thêm các phương pháp kiểm soát cận thị chuyên sâu nhằm làm chậm tốc độ tăng độ.
Một số phương pháp hiện nay bao gồm:
Kính gọng kiểm soát cận thị
Kính áp tròng ban đêm Ortho-K giúp trẻ nhìn rõ ban ngày mà không cần đeo kính
Thuốc nhỏ mắt kiểm soát cận thị theo chỉ định bác sĩ
Kết hợp nhiều phương pháp để đạt hiệu quả tốt hơn
Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng mắt và mức độ tăng độ của từng trẻ. Tuy nhiên, để có thể áp dụng các biện pháp này, việc phát hiện sớm thông qua khám mắt học đường đóng vai trò vô cùng quan trọng.
Vì sao Bệnh viện Mắt Ánh Dương đưa khám mắt học đường vào chiến lược phát triển?
Từ thực tế điều trị, các bác sĩ nhận thấy ngày càng nhiều người trưởng thành phải phẫu thuật xóa cận hoặc điều trị biến chứng do cận thị nặng. Phần lớn những trường hợp này đều bắt nguồn từ việc cận thị không được kiểm soát tốt từ khi còn nhỏ.
Chính vì vậy, Bệnh viện Mắt Ánh Dương không chỉ tập trung vào điều trị mà còn hướng đến việc phòng ngừa và kiểm soát cận thị ngay từ lứa tuổi học sinh. Việc triển khai chương trình khám mắt học đường là một phần trong chiến lược phát triển bền vững của bệnh viện.
Thông qua hoạt động này, bệnh viện mong muốn:
Phát hiện sớm trẻ có nguy cơ tăng độ nhanh
Hỗ trợ phụ huynh hiểu đúng về kiểm soát cận thị
Giảm số trẻ bị cận nặng trong tương lai
Nâng cao nhận thức chăm sóc mắt trong cộng đồng
Đây không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn thể hiện trách nhiệm cộng đồng của bệnh viện trong việc bảo vệ thị lực cho thế hệ trẻ.
Kiểm soát cận thị cần bắt đầu từ phát hiện sớm
Cận thị không thể tự khỏi, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách. Khám mắt học đường chính là bước khởi đầu quan trọng giúp trẻ có cơ hội bảo vệ thị lực lâu dài.
Chỉ một buổi kiểm tra thị lực định kỳ tại trường cũng có thể giúp thay đổi tương lai thị lực của trẻ, giúp các em nhìn rõ hơn, học tập tốt hơn và phát triển toàn diện hơn trong cuộc sống.
