Đục thủy tinh thể (cườm khô) là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực ở người lớn tuổi. Phẫu thuật Phaco hiện là “tiêu chuẩn vàng” để điều trị bệnh lý này. Tuy nhiên, tâm lý sợ “dao kéo” khiến rất nhiều bệnh nhân chần chừ, đặt ra câu hỏi lớn: “Mổ Phaco có đau không?”.

Bài viết này sẽ giải mã chi tiết cảm giác thực tế của người bệnh qua từng giai đoạn phẫu thuật, giúp bạn và người thân trút bỏ gánh nặng tâm lý để an tâm tìm lại ánh sáng.

1. Sự thật: Mổ Phaco có đau không?

Câu trả lời ngắn gọn từ các chuyên gia nhãn khoa là: KHÔNG ĐAU.

Trong hầu hết các trường hợp, phẫu thuật Phaco diễn ra vô cùng nhẹ nhàng nhờ những tiến bộ vượt bậc trong công nghệ gây tê và kỹ thuật xâm lấn tối thiểu.

Cơ chế “giảm đau” của phương pháp Phaco:

• Gây tê bề mặt hiệu quả: Thay vì phải tiêm thuốc tê vào hốc mắt gây đau buốt như các phương pháp cũ, hiện nay bác sĩ chủ yếu sử dụng thuốc tê dạng nhỏ mắt (gây tê tại chỗ). Thuốc tê Lidocain hoặc Alcaine sẽ phong bế các đầu dây thần kinh cảm giác trên bề mặt nhãn cầu, giúp mắt mất cảm giác đau hoàn toàn chỉ sau vài phút.

• Vết mổ siêu nhỏ: Bác sĩ chỉ tạo một đường rạch cực nhỏ (khoảng 2mm – 3mm) trên giác mạc để đưa đầu dò siêu âm vào. Vết mổ này nhỏ đến mức không cần khâu, tự khép lại sau khi hoàn tất, giảm thiểu tối đa sự tác động lên mô lành.

• Thời gian siêu tốc: Toàn bộ ca mổ chỉ kéo dài từ 5 – 15 phút. Tốc độ này giúp giảm thiểu sự kích thích lên mắt và hạn chế sưng nề sau mổ.

Vì vậy, trong suốt quá trình phẫu thuật, bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo, có thể trò chuyện nhẹ nhàng với bác sĩ mà không cảm thấy đau đớn.

2. Review cảm giác thực tế qua 3 giai đoạn phẫu thuật

Để bạn dễ hình dung, dưới đây là mô tả chi tiết những gì bạn sẽ cảm nhận được:

Giai đoạn 1: Chuẩn bị trước mổ

Trước khi lên bàn mổ, điều dưỡng sẽ nhỏ thuốc giãn đồng tử và thuốc tê liên tục cho bạn.

• Cảm giác: Bạn sẽ cảm thấy mắt hơi cay nhẹ hoặc rát thoáng qua khi thuốc mới nhỏ vào, nhưng cảm giác này sẽ biến mất nhanh chóng khi thuốc tê phát huy tác dụng. Mắt sẽ trở nên “trơ” đi và nặng mi mắt.

Giai đoạn 2: Trong quá trình mổ

Đây là lúc bệnh nhân lo lắng nhất về việc mổ Phaco có đau không.

• Cảm giác: Bạn sẽ không thấy đau sắc nhọn. Thay vào đó, bạn có thể cảm nhận được:

  • Áp lực nhẹ: Cảm giác như có ai đó ấn nhẹ lên mắt.

  • Ánh sáng và nước: Bạn sẽ thấy ánh sáng đèn phẫu thuật lóa lên và cảm giác mát lạnh do nước muối sinh lý được bơm rửa liên tục để bảo vệ mắt.

  • Chuyển động: Một số người nhạy cảm có thể cảm nhận được chuyển động của dụng cụ, nhưng tuyệt đối không phải là cảm giác cắt rạch đau đớn.

Lưu ý: Nếu bạn cảm thấy khó chịu hoặc muốn ho, hắt hơi, hãy ra hiệu bằng tay (theo hướng dẫn trước đó) để bác sĩ tạm dừng, tuyệt đối không tự ý lắc đầu.

Giai đoạn 3: Sau khi mổ xong (Hết thuốc tê)

Sau khoảng 1-2 giờ, thuốc tê sẽ tan dần. Lúc này, mắt bắt đầu có lại cảm giác.

• Cảm giác: Đa số bệnh nhân cảm thấy cộm, xốn nhẹ như có hạt bụi hoặc hạt cát trong mắt.

• Hiện tượng đi kèm: Mắt có thể chảy nước mắt, đỏ nhẹ hoặc nhạy cảm với ánh sáng (chói mắt).

• Đánh giá: Đây là phản ứng hoàn toàn bình thường của cơ thể khi có vết thương đang lành, không phải là biến chứng. Cảm giác cộm xốn này thường hết sau 1-2 ngày hoặc khi bạn nhỏ thuốc hỗ trợ.

3. Phân biệt: Khi nào “Đau” là dấu hiệu nguy hiểm?

Mặc dù cảm giác cộm xốn là bình thường, nhưng bạn cần phân biệt rõ với các cơn đau bất thường báo hiệu biến chứng. Hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc quay lại bệnh viện nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Đau nhức dữ dội trong hốc mắt, đau lan lên đầu.

• Đau kèm theo buồn nôn hoặc nôn mửa (dấu hiệu tăng nhãn áp).

• Thị lực mờ đi đột ngột hoặc nhìn thấy màn đen che khuất tầm nhìn.

• Mắt sưng nề, đỏ rực và chảy nhiều ghèn mủ (dấu hiệu nhiễm trùng).

4. Bí quyết chăm sóc để quá trình hồi phục êm ái nhất

Để câu trả lời cho “mổ Phaco có đau không” luôn là KHÔNG, việc chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò quyết định đến 50%.

3 “Không” cần nhớ trong tuần đầu tiên:

1. Không dụi mắt: Tuyệt đối không chạm tay hoặc dụi mắt, dù có cảm thấy ngứa hay cộm. Dụi mắt có thể làm hở vết mổ hoặc lệch thủy tinh thể nhân tạo.

2. Không để nước vào mắt: Kiêng rửa mặt trực tiếp bằng nước máy, kiêng gội đầu (hoặc gội tại hàng để tránh nước bắn vào mắt) trong 1 tuần đầu để phòng ngừa nhiễm trùng.

3. Không vận động mạnh: Tránh cúi đầu thấp, ho mạnh, hắt hơi mạnh hoặc bê vác vật nặng. Những hành động này làm tăng áp lực nội nhãn, gây đau và ảnh hưởng vết mổ.

Chế độ sinh hoạt khoa học:

• Đeo kính bảo vệ: Luôn đeo kính bảo hộ (được bệnh viện phát) hoặc kính râm kể cả khi ngủ trong vài ngày đầu để tránh vô tình quệt tay vào mắt.

• Dùng thuốc đúng giờ: Tuân thủ lịch nhỏ thuốc kháng sinh, kháng viêm theo toa của bác sĩ. Rửa sạch tay trước khi nhỏ thuốc.

• Chế độ ăn: Ăn uống bình thường, không cần kiêng khem quá mức, nhưng nên tránh rượu bia và chất kích thích làm chậm quá trình lành thương.

5. Yếu tố nào giúp ca mổ “không đau”?

Ngoài cơ địa, việc mổ Phaco có đau không còn phụ thuộc vào:

• Tay nghề bác sĩ: Phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm sẽ thao tác dứt khoát, nhẹ nhàng, giảm thiểu tối đa tổn thương mô, giúp mắt êm dịu ngay sau mổ.

• Trang thiết bị: Các hệ thống máy Phaco thế hệ mới (như Centurion) kiểm soát năng lượng siêu âm tốt hơn, giúp tán nhân cườm cứng một cách “ngọt” và nhanh, hạn chế sinh nhiệt gây bỏng hay đau.

• Tâm lý bệnh nhân: Sự thả lỏng, tin tưởng và phối hợp tốt của bệnh nhân trong phòng mổ sẽ giúp ca phẫu thuật diễn ra suôn sẻ và nhanh chóng hơn.

Lời kết

Hy vọng bài viết đã giúp bạn giải tỏa hoàn toàn nỗi lo mổ Phaco có đau không. Với công nghệ y học hiện đại, đây là một trải nghiệm y tế nhẹ nhàng, nhanh chóng và an toàn. Đừng để nỗi sợ vô hình ngăn cản bạn hoặc người thân tìm lại đôi mắt sáng khỏe để tận hưởng cuộc sống.

Nếu bạn đang gặp các vấn đề về đục thủy tinh thể, hãy chủ động thăm khám tại các bệnh viện chuyên khoa mắt uy tín để được tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất.